Nếu bạn đang sinh sống ở Mỹ hoặc có ý định sinh con tại Mỹ để con được quốc tịch tự động, thì thông tin mới từ chính quyền Trump có thể khiến bạn… đứng ngồi không yên. Vì sao ư? Vì họ đang tìm cách thay đổi quyền công dân Mỹ theo nơi sinh – một điều tưởng chừng như bất biến từ trước đến nay.

Trong bài viết này, IC – Di Trú Quốc Tịch sẽ cùng bạn đi sâu vào kế hoạch gây tranh cãi này, những gì đã thay đổi – và chưa thay đổi, và điều đó ảnh hưởng ra sao đến các gia đình người Việt tại Mỹ hay đang có kế hoạch định cư, sinh con ở đây.

Quyền công dân Mỹ theo nơi sinh là gì?

Từ trước đến nay, luật Mỹ quy định rất rõ: chỉ cần được sinh ra trên đất Mỹ, dù cha mẹ là ai, đến từ đâu – thì đứa trẻ sẽ tự động là công dân Hoa Kỳ. Đây là nguyên tắc được ghi trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, gọi là birthright citizenship – quyền công dân theo nơi sinh.

Chính sách này giúp hàng triệu trẻ em có cơ hội sống, học tập, và phát triển tại một trong những quốc gia tự do và phát triển nhất thế giới.

Tham khảo: Hiểu quyền lợi thẻ xanh của bạn khi nhập cảnh vào Hoa Kỳ

Chính quyền Trump muốn thay đổi điều gì?

Trong một động thái gây sốc vào năm 2025, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm loại bỏ quyền công dân tự động đối với trẻ em được sinh ra tại Mỹ mà cha mẹ là người không có giấy tờ hợp pháp hoặc đang ở Mỹ bằng visa tạm thời.

Tuy sắc lệnh này vẫn đang bị tòa án liên bang chặn lại, nhưng chính phủ Mỹ đã phát hành kế hoạch chi tiết để chuẩn bị thi hành nếu có cơ hội.

Tức là, hiện tại chưa áp dụng – nhưng họ đã sẵn sàng để làm điều đó bất cứ lúc nào.

Nếu chính sách mới được áp dụng, điều gì sẽ thay đổi?

Hiện tại, giấy khai sinh Mỹ là bằng chứng đủ để trẻ được cấp hộ chiếu, số an sinh xã hội (SSN) và các quyền lợi khác.

Nhưng nếu sắc lệnh được thông qua, chỉ giấy khai sinh thôi sẽ không còn đủ nữa.

Phụ huynh sẽ phải:

• Chứng minh tình trạng nhập cư hợp lệ của ít nhất một người (ví dụ: có thẻ xanh, quốc tịch Mỹ…)
  
• Trình thêm các giấy tờ di trú cá nhân khi xin SSN, hộ chiếu, hoặc phúc lợi cho con
  
• Có thể bị từ chối xác nhận quyền công dân cho con, dù con sinh ra ở Mỹ
  

Nói một cách dễ hiểu: trẻ sinh ra tại Mỹ có thể không được xem là công dân Mỹ, nếu cha mẹ không có “địa vị nhập cư đúng chuẩn”.

Điều này có ảnh hưởng đến bạn không?

Có thể có – đặc biệt nếu bạn là:

• Người Việt đang mang thai và muốn sinh con ở Mỹ
  
• Gia đình định cư nhưng chưa có thẻ xanh hoặc quốc tịch
  
• Người đang làm việc tại Mỹ bằng visa tạm thời (H-1B, L-1…)
  

Chính sách này khiến quyết định sinh con tại Mỹ trở nên rủi ro hơn bao giờ hết, vì đứa trẻ có thể không được hưởng các quyền lợi như trước.

Rủi ro đối với trẻ em sinh ra ở Mỹ

Nếu quyền công dân theo nơi sinh bị thay đổi, trẻ em có thể đối mặt với nhiều hệ lụy:

1. Nguy cơ trở thành người “không quốc tịch”

Nếu cha mẹ không thể xin được quốc tịch cho con ở Mỹ, mà cũng không đăng ký được ở Việt Nam – trẻ sẽ không có quốc tịch nào cả. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến:

• Quyền đi học
  
• Khả năng đi lại
  
• Quyền tiếp cận y tế và phúc lợi
  
• Tư cách pháp lý suốt đời
  

Tham khảo: Điều kiện và tiến trình bảo lãnh con cái của công dân Mỹ

2. Gia đình ngại tiếp cận dịch vụ y tế, xã hội

Chỉ vì lo sợ bị điều tra giấy tờ, nhiều gia đình có thể tránh né bệnh viện hoặc dịch vụ xã hội, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và đời sống.

3. Kéo dài thủ tục hành chính

Tăng yêu cầu giấy tờ, kiểm tra di trú, chờ đợi kết quả… khiến nhiều gia đình rơi vào tình trạng pháp lý mập mờ, không biết nên xử lý thế nào.

Tác động đến người lao động và doanh nghiệp quốc tế

Không chỉ gia đình, mà các doanh nghiệp tuyển lao động toàn cầu cũng đang lo ngại:

• Khó tuyển người tài quốc tế, vì nhân viên e ngại con cái không có quốc tịch Mỹ
  
• Khó xử lý nhân sự, vì chính sách về bảo hiểm, phúc lợi có thể bị ảnh hưởng
  
• Tâm lý bất ổn, giảm hiệu suất và động lực làm việc
  

Nếu bạn đang làm việc ở Mỹ bằng visa – hoặc là chủ doanh nghiệp có nhân viên quốc tế – đây sẽ là bài toán không nhỏ trong tương lai gần.

Điều gì đang xảy ra lúc này?

Hiện tại, sắc lệnh chưa có hiệu lực. Các tổ chức như ACLU (Liên minh Tự do Dân sự Mỹ) và nhiều tiểu bang đang kiện sắc lệnh này ra tòa vì cho rằng trái với Hiến pháp.

Các chuyên gia pháp lý và di trú cũng khẳng định rằng: trẻ em sinh ra tại Mỹ vẫn được xem là công dân Mỹ, ít nhất là cho đến khi có quyết định chính thức từ tòa án cấp cao.

Một sắc lệnh – hàng triệu nỗi lo

Kế hoạch thay đổi quyền công dân theo nơi sinh của chính quyền Trump chưa phải là luật, nhưng lại đặt ra nhiều thách thức thực tế cho gia đình nhập cư – đặc biệt là cộng đồng người Việt.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này – hoặc đang lên kế hoạch định cư, bảo lãnh thân nhân, visa du lịch – đừng ngần ngại liên hệ với IC – Di Trú Quốc Tịch. Chúng tôi ở đây để đồng hành cùng bạn.

LIÊN HỆ
Công ty Immigration Citizenship – Di Trú Quốc Tịch
Điện thoại: 0912 800 877
Website: ditruquoctich.com
Địa chỉ: Lầu 5, Tòa nhà Master, 155 Hai Bà Trưng, P. Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh

>> Đọc thêm
Công dân Mỹ bảo lãnh thành công con đã lập gia đình
Lý Do Trở Thành Công Dân Hoa Kỳ?
CÁCH CHỨNG MINH QUÁ TRÌNH CƯ TRÚ TẠI MỸ CỦA CHA MẸ CÔNG DÂN MỸ CHO HỒ SƠ CRBA